کیست درموئید تخمدان یکی از انواع کیستهای خوشخیم تخمدان است که معمولاً در سنین باروری دیده میشود. این کیست از سلولهای جنینی تشکیل شده و به همین دلیل ممکن است داخل آن بافتهایی مثل مو، چربی یا حتی دندان وجود داشته باشد. اغلب کیست درموئید رشد آهستهای دارد و در بسیاری از موارد بدون علامت است و بهصورت اتفاقی در سونوگرافی تشخیص داده میشود.
با وجود خوشخیم بودن، اگر اندازه کیست بزرگ شود میتواند باعث درد لگن، احساس سنگینی در شکم یا پیچخوردگی تخمدان شود که یک وضعیت اورژانسی محسوب میشود. درمان این کیست معمولاً جراحی است، بهخصوص زمانی که اندازه آن زیاد باشد یا علائم ایجاد کند، اما در بیشتر موارد با حفظ تخمدان انجام میشود و روی باروری تأثیر منفی نمیگذارد.
بیشتر بدانید: کیست شکلاتی تخمدان
کیست درموئید یا کیست مویی تخمدان چیست؟
کیست درموئید تخمدان به عنوان یکی از متداول ترین کیست ها در خانم های جوان و سنین کمتر از چهل سال شناخته میشود که البته ناگفته نماند برای افراد با سن بیشتر هم بروز میکند. درون کیست مویی تخمدان، در واقع موی پیچیده شده یافت میشود که اغلب همراه با سلول هایی همراه است که مسئول رشد مو و ناخن هستند.
علائم کیست درموئید
علائم کیست درموئید معمولاً در مراحل اولیه خفیف یا نامحسوس است و بسیاری از افراد تا مدتها متوجه وجود آن نمیشوند. این نوع کیست به دلیل رشد آهسته، اغلب بهصورت اتفاقی در سونوگرافی تشخیص داده میشود، اما با بزرگتر شدن میتواند باعث احساس فشار یا ناراحتی در ناحیه پایین شکم شود.
در صورتی که کیست درموئید به اندازه قابلتوجهی برسد یا دچار عارضه شود، علائم واضحتری بروز میکند. درد لگن، درد ناگهانی و شدید (در اثر پیچخوردگی تخمدان)، نامنظمی قاعدگی یا احساس پری شکم از نشانههای مهم هستند که در صورت مشاهده آنها باید سریعاً به پزشک مراجعه کرد.
📌 شایعترین علائم کیست درموئید
- درد مبهم یا تیرکشنده در لگن
- احساس فشار یا سنگینی در پایین شکم
- درد ناگهانی و شدید شکم
- نامنظم شدن قاعدگی
- نفخ یا بزرگ شدن شکم
- درد هنگام فعالیت یا رابطه جنسی
علت کیست مویی تخمدان
علت کیست مویی تخمدان به رشد غیرطبیعی سلولهای جنینی برمیگردد که از دوران جنینی در بدن باقی ماندهاند. این سلولها توانایی تبدیل شدن به انواع بافتها را دارند و به همین دلیل داخل کیست مویی ممکن است مو، چربی یا بافتهای دیگر دیده شود. این نوع کیست ارثی یا عفونی نیست و به سبک زندگی، تغذیه یا فعالیت روزانه ارتباطی ندارد.
کیست مویی تخمدان معمولاً به دلیل اختلال هورمونی ایجاد نمیشود و بیشتر یک ناهنجاری مادرزادی محسوب میشود که ممکن است سالها بدون علامت باقی بماند. بروز آن در سنین باروری شایعتر است و اغلب بهصورت اتفاقی در بررسیهای پزشکی تشخیص داده میشود.
| عامل | توضیح |
|---|---|
| سلولهای جنینی | رشد غیرطبیعی سلولهای باقیمانده از جنین |
| مادرزادی بودن | از بدو تولد وجود دارد |
| ارتباط هورمونی | ندارد |
| ارتباط با عفونت | ندارد |
| سبک زندگی | تأثیری ندارد |
چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به کیست درموئید قرار دارند؟
کیست درموئید یا کیست مویی تخمدان میتواند در هر سنی و در هر جنسیتی رخ دهد. با این حال، برخی از عوامل میتوانند باعث افزایش خطر ابتلا به این نوع کیست ها در بانوان شود.
- بانوان در سنین باروری
- افراد دارای سابقه خانوادگی
- افراد با اختلالات هورمونی
- مبتلایان تخمدان پلیکیستیک
روشهای تشخیص کیست درموئید تخمدان
کیست درموئید تخمدان اغلب با استفاده از چند روش تشخیصی امکان پذیر است. بعد از تحقیق در مورد سابقه خانوادگی شما در این زمینه، معاینه فیزیکی انجام میشود تا علائمی از کیست ها حاصل شود. با اولتراسونوگرافی از طریق موجهای صوتی برای تشخیص و مشاهده کیستهای درموئید تخمدان استفاده میشود. اندازه گیری سطح هورمونهای مرتبط با تخمدان، مانند LH و FSH به پزشک کمک میکند تا بهتر از وضعیت کیست در تخمدان مطلع شوند. تصویر برداری مغناطیسی یا همان MRI نیز به تشخیص این نوع کیست ها کمک میکند.
درمان کیست درموئید تخمدان
در حال حاضر باید بدانید که هیچ روش درمانی خاصی جز جراحی برای درمان کیست مویی تخمدان وجود ندارد و باید حتما این کیست به وسیله جراحی تخلیه و برداشته شود.
جراحی کیست درموئید تخمدان
برای درمان کیست درموئید تخمدان، معمولاً روش جراحی استفاده میشود. در جراحی باز، یک برش در ناحیه شکم ایجاد میشود تا دسترسی به تخمدان برای پزشک فراهم شود، در حالی که در لاپاراسکوپی کیست تخمدان، از سوراخهای کوچک برای انجام عمل کیست مویی تخمدان استفاده میشود. سپس کیست درموئید تخمدان باز شده و محتویات آن مانند بافت چربی و مو برداشت میشود.
در مواردی که کیست بسیار بزرگ است و بافت تخمدان را تحت فشار قرار میدهد یا عوارض جدی به وجود میآورد، امکان حفظ تخمدان وجود ندارد و کیست مویی همراه با تخمدان برداشته میشود.
بیشتر بدانید: دکتر تخمدان پلی کیستیک در اصفهان
پیشگیری از کیست مویی تخمدان
پیشگیری از کیست درموئید تخمدان در بسیاری از موارد با تغییر سبک زندگی انجام میشود. در ادامه باید ذکر کنیم که به طور قطعی روشی برای جلوگیری از ایجاد کیست مویی تخمدان وجود ندارد. چاقی یکی از عوامل افزایش سطح هورمون مرتبط با احتمال ریسک کیست تخمدان است. حفظ وزن سالم و فعالیتهای ورزشی منظم میتوانند در این زمینه مفید باشند. رعایت بهداشت و شستشوی ناحیه تناسلی در دوران قاعدگی نیز از بروز این بیماری برای بانوان جلوگیری میکند.
آیا کیست درموئید تخمدان خطرناک است؟
کیست درموئید تخمدان برای بانوان بی خطر نیست زیرا با بزرگ شدن اندازه آن ها و عدم درمان، موجب بروز ناباروری میشود و فرد را به درد های شکمی شدید و بسیاری از چالش های دیگر دچار میکند.
عوارض کیست درموئید تخمدان
کیست درموئید تخمدان بر اساس اندازه، نوع و سایر عوامل، عوارض مختلفی در بانوان ایجاد میکند.
- مشکلات باروری
- مشکلات گوارشی
- تورم در ناحیه پایین شکم
- نامنظمی در دورههای قاعدگی
- انقباضات شدید در رابطه جنسی
- درد پایین شکم یا درد ناحیه تخمدانها
کیست درموئید تخمدان و بارداری
همانطور که در طول مقاله دانستید، این نوع کیست ها قطعا به مرور زمان تاثیراتی بر باروری زنان خواهد داشت که در ادامه اشاره میکنیم:
- کیستهای بزرگ درموئید تخمدان بر تخمکگذاری تاثیر گذاشته و یا موجب عدم تخمک گذاری در فرد میشوند.
- این احتمال وجود دارد که کیست مویی تخمدان به اندازهای بزرگ باشد که به بافت های درونی رحم فشار وارد میکند.
چه زمانی از پزشک کمک بگیریم؟
اگر مشکلاتی مانند درد شدید در ناحیه تخمدان، تغییر در دورههای قاعدگی، افزایش ناگهانی سایز شکم را تجربه کردید، بهتر است بلافاصله به متخصص زنان مراجعه کنید تا دلیل وجود این علائم نیز بررسی شود که اگر مربوط به کیست مویی تخمدان باشد، اقدامات درمانی در کوتاه ترین زمان صورت گیرد.
سوالات متداول
آیا کیست درموئید میتواند موجب ناباروری شود؟
کیست درموئید به عنوان یکی از عوامل ناباروری در زنان و عدم تخمک گذاری خانم ها مطرح میشود.
آیا کیست درموئید تخمدان میتواند مجدد بروز کند؟
بله، کیست درموئید تخمدان میتواند در هر فردی مجدد ایجاد شود و بعد از برداشتن این نوع کیست، یک کیست مویی جدید در این اندام تشکیل شود. همچنین این احتمال وجود دارد که بعد از یک بار درمان نیز تعداد بیشتری کیست درموئید در تخمدان ایجاد شود.
آیا رژیم غذایی خاصی برای کنترل کیست درموئید تخمدان وجود دارد؟
تاکنون رژیم غذایی خاصی برای کنترل کیست درموئید تخمدان شناخته نشده اما با این حال، تغذیه سالم و مصرف مواد مغذی مانند سبزیجات، لبنیات و گوشت سفید برای عملکرد تخمدانها مفید است و ممکن است که از بروز این نوع کیست ها در این اندام پیشگیری کند.
نتیجه گیری
کیست درموئید تخمدان از شایع ترین انواع کیست در بانوان جوان است که در اکثر موارد خوش خیم هستند اما به هر حال باید مورد پیگیری قرار بگیرند زیرا ممکن است که اندازه آن ها بزرگ شود و مشکلاتی را برای تخمک گذاری و رحم خانم ها به وجود آورد. برای اقدامات درمانی یا جراحی کیست مویی تخمدان حتما به متخصص زنان مراجعه کنید تا دچار عوارض این بیماری نشوید.
